Wanneer een statushouder aan een nieuwe baan begint, gaat het niet alleen over een nieuwe functie, maar ook een andere werkcultuur, een andere taal en andere regels op de werkvloer. De opstartcoach van Werkzaak helpt werkgevers om er een succes van te maken.
Stel dat je morgen naar Italië verhuist. Dan moet je niet alleen je nieuwe baan leren kennen, maar ook de taal en de gewoontes zoals de striktere hiërarchie. Voor een statushouder is een baan aannemen in Nederland niet anders. Vaak hebben zij veel werkervaring en willen graag werken om hier hun nieuwe leven weer op te bouwen.
De opstartcoach helpt de werkgever en de statushouder
Een werkgever die via de jobhunter Statushouders van Rivierenland iemand heeft aangenomen voor minimaal 24 uur kan gebruik maken van een opstartcoach. Ousama Boukrab begeleidt als opstartcoach van Werkzaak werkgevers en werknemers in de eerste maanden nadat iemand aan het werk gaat. "Ik sla eigenlijk bruggen tussen twee werelden," vertelt hij.
Wekelijks contact
"In de eerste periode ben ik wekelijks op locatie aanwezig voor de werkgever en de werknemer," vertelt Ousama. "Ze kunnen altijd bij mij terecht." Hij spreekt met de statushouder, de direct leidinggevende en soms ook met collega's. “Ik vraag ze wat er goed gaat en wat er niet goed gaat of beter kan. Ik wil knelpunten zo vroeg mogelijk signaleren, zodat problemen niet groter worden dan nodig. Vaak gaat het om kleine misverstanden die eenvoudig op te lossen zijn als je ze op tijd bespreekt. Ik werk nauw samen met de werkcoaches van Werkzaak en de gemeente Buren. Zij kennen de persoonlijke situatie van de statushouder en kan aanvullende informatie geven. Samen kijken we wat nodig is om iemand succesvol aan het werk te houden."
Verschillen in werkcultuur: hiërarchie, initiatief en feedback
Een groot deel van het werk van Ousama gaat over verschillen in werkcultuur. "Dingen die voor ons vanzelfsprekend zijn, zijn dat niet automatisch voor iemand die pas kort in Nederland woont. Zo verschillen opvattingen over hiërarchie, initiatief nemen of feedback geven sterk per land. In Nederland waarderen we zelfstandigheid. Als je ziet dat er iets moet gebeuren, pak je het op. In andere landen wachten medewerkers juist op instructies van hun leidinggevende."
Ook onze directe manier van communiceren kan wennen zijn.
"Veel Nederlanders geven open en rechtstreeks feedback. Voor sommige statushouders voelt dat als kritiek op hun persoon, terwijl het in Nederland vaak alleen over het werk gaat. Hier kun je een stevige discussie hebben en twee uur later samen koffie drinken. In andere culturen werkt dat anders."
Taalverschil gaat over meer dan alleen vertalen
Naast zijn rol als opstartcoach is Ousama gecertificeerd NT2-docent en spreekt veel dialecten van de Arabische taal. Hij ondersteunt ook bij taal- en communicatievraagstukken. "Ik help ook bij het uitleggen van werkinstructies, veiligheidseisen of vaktaal. Soms begrijpen werkgever en werknemer elkaar niet goed, terwijl ze allebei denken dat ze hetzelfde bedoelen." Volgens Ousama schuilt daarin een belangrijk verschil tussen vertalen en interpreteren. "Google Translate kan handig zijn, maar zorgt soms juist voor misverstanden. Letterlijk vertalen is niet altijd voldoende. Je moet ook begrijpen vanuit welke achtergrond iemand spreekt en hoe een boodschap overkomt."
Die ondersteuning kan veel tijd besparen.
"Waar werkgever en werknemer soms weken nodig hebben om elkaar goed te begrijpen, kan ik dat in een paar minuten verduidelijken."
Verrassend praktijkvoorbeeld: ik stuur mijn broer
Soms leiden culturele verschillen tot situaties die verrassend lijken. "Ik heb meegemaakt dat iemand zich ziek meldde en vervolgens voorstelde om zijn broer te sturen om zijn werk over te nemen. Dat was heel goed bedoeld vanuit loyaliteit en verantwoordelijkheidsgevoel. Maar in Nederland kan dat natuurlijk niet vanwege contracten, verzekeringen en veiligheidseisen."
Volgens Ousama ontstaan dit soort situaties zelden uit onwil. "De meeste mensen willen juist heel graag werken en doen hun best om het goed te doen."
Werkgever hoeft geen expert te zijn in begeleiden van statushouder
"Het belangrijkste is dat er een aanspreekpunt is binnen de organisatie en dat verwachtingen duidelijk worden uitgesproken. Wat verwacht je van elkaar? Hoe werkt het team? Wat zijn de regels en gewoonten binnen het bedrijf?" Juist de dingen die vanzelfsprekend lijken, verdienen extra aandacht. "Denk aan pauzes, samenwerking met collega's, op tijd komen, ziekmelden of het geven van feedback. Hoe duidelijker die afspraken zijn, hoe makkelijker iemand zijn weg vindt binnen het bedrijf."
Statushouders zijn net zo verschillend als Nederlanders
Volgens Ousama is het belangrijk om mensen niet alleen als statushouder te zien. “Net als onder Nederlanders zijn er onder statushouders ondernemende mensen en wat meer teruggetrokken personen. Soms past een baan gewoon niet goed bij iemand. Dat heeft niets te maken met iemands achtergrond."
Hij herinnert zich bijvoorbeeld een situatie waarbij een oudere werkneemster terechtkwam in een team met veel jonge collega's. "Dat bleek geen goede match. Niet omdat zij een statushouder was, maar omdat de werkzaamheden en de omgeving niet bij haar pasten. Ze werkt nu ergens anders en dat gaat prima."
Wanneer is een traject geslaagd?
Tijdens de eerste twee maanden vinden regelmatig evaluaties plaats. Er zijn uitgebreide evaluatiemoment en korte contactmomenten met werkgever en werknemer. Het uiteindelijke doel is duidelijk: "Na twee maanden moet iemand zelfstandig kunnen functioneren. Sommige werknemers hebben na zes weken al geen begeleiding meer nodig. Anderen hebben wat langer ondersteuning nodig. We kijken altijd naar wat past bij de situatie."
Waarom Ousama dit werk graag doet
“Ik ben geboren in Nederland, maar ben grotendeels in het buitenland opgegroeid. Toen ik op mijn zestiende terugkwam naar Nederland, moest ik eigenlijk alles opnieuw uitvinden. De taal, het onderwijssysteem, de cultuur en hoe dingen hier werken. Ik weet daardoor hoe het voelt om je weg te moeten vinden in een omgeving die nieuw voor je is. Als ik toen iemand had gehad die mij daarin wat meer wegwijs kon maken, had mij dat veel tijd en zoeken gescheeld. Die ervaring neem ik nu mee in mijn werk en gebruik ik om anderen sneller hun weg te laten vinden op de Nederlandse werkvloer.”
Met een opstartcoach krijgen werkgevers én werknemers de ondersteuning die nodig is om van een nieuwe baan een succes te maken. Want een blijvende werkrelatie begint met goede begeleiding, duidelijke communicatie, snel handelen en begrip voor elkaar.
Contact opnemen?
Naomi van Leur is via de Arbeidsmarktregio Rivierenland verbonden aan Werkzaak. Zij zoekt werk voor statushouders in Rivierenland in de gemeentes Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Wil je meer informatie over de mogelijkheden om een statushouder in dienst te nemen? Neem dan contact op met Naomi van Leur, jobhunter statushouders via nvleur@werkzaakrivierenland.nl of bel 06 424 806 16
